QAZAQ GREEN.  Энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов Мәжілісте 2026 жылғы 25 ақпанда «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне баламалы энергия көздерін дамыту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасын таныстырды, деп хабарлайды Zakon.kz.

Есімханов заң жобасының мақсаты жаңа технологияларды енгізуді, энергия жүйесінің сенімділігін арттыруды және инвестициялар тарту үшін жағдай жасауды қоса алғанда, баламалы энергетиканы дамытуды құқықтық реттеудің кешенді және тұрақты жүйесін қалыптастыру болып табылатынын атап өтті.

«Заң жобасын іске асыру энергетикалық теңгерімді әртараптандыруға, отынның дәстүрлі көздеріне тәуелділікті азайтуға және Қазақстанның климаттық саясат пен көміртексіздендіру саласындағы халықаралық міндеттемелерін орындауға бағытталған», – деп мәлімдеді ол.

Заң жобасы атом және сутегі энергетикасын қоса алғанда, баламалы энергия көздеріне қатысты реттеуді кеңейтуді, энергия жинақтау жүйелерін дамытуды, жаңартылатын энергия көздері объектілерінің жұмыс істеу тетіктерін жетілдіруді, сондай-ақ баламалы технологияларды қолдана отырып өндірілетін жылу энергиясын реттеу негіздерін қалыптастыруды көздейді.

«Заң жобасы қуат нарығындағы аукциондар арқылы жобаларды іріктеуді көздейтін энергияны сақтау жүйелерін реттеудің жаңа моделін енгізеді... Энергияны жинақтау жүйелері электр желісін теңестірудің, оның тұрақтылығын арттырудың және жаңартылатын энергия көздерін біріктірудің негізгі құралы ретінде қарастырылады. Энергияны жинақтау жүйелерін пайдалану ең жоғары сағаттарда электр энергиясын беру мүмкіндігін қамтамасыз етеді, Ресейден электр энергиясын импорттау қажеттілігін азайтады, энергиямен жабдықтау сенімділігін арттырады және жалпы энергия жүйесі үшін оң экономикалық әсер ете отырып, түпкілікті тұтынушылар үшін электр энергиясы құнының өсуіне әкелмейді», – деп атап өтті вице-министр.

Заң жобасы сонымен қатар тұтынушылармен шарттар бұзылған жағдайда инвесторларды қорғау мақсатында жаңартылатын энергия көздері объектілері үшін B2B келісімшарттар тетігін жетілдіреді. Бұл тетік ЖЭК объектілері үшін қорғаныс құралын құра отырып және нарықтық қағидаттарда B2B сегментінің тұрақты дамуын ынталандыра отырып, мемлекет, тұтынушылар және инвесторлар мүдделерінің теңгерімін қамтамасыз етеді.

Заң жобасы сонымен қатар жылу энергиясын өндіру арқылы баламалы энергетиканы құқықтық реттеу саласын кеңейтеді.

«Бұған дейін заңнама негізінен электр энергиясын реттейтін, ал баламалы жылу көздерінің әлеуеті жеткіліксіз қамтылған еді. Заң жобасы энергия өндіруші ұйымдардың жаңартылатын энергия көздері негізінде технологияларды енгізу, төмен әлеуетті жылуды пайдалану, отынның үлестік шығынын азайту, жылу энергиясының жаңа көздерін интеграциялау және техникалық мүмкіндік болған кезде жылу сорғыларын қосу мүмкіндігін ескеру міндетін көздейді», – деп түйіндеді Сұңғат Есімханов.

2026 жылғы 19 ақпанда Сенат Қазақстан мен Қытай арасындағы жаңартылатын энергия көздері саласындағы жобаларды іске асыру туралы заңды ратификациялады.