QAZAQ GREEN. Атырауда ҚМГ Инжиниринг филиалының базасында — «ҚазМұнайГаз» еншілес құрылымында — жасыл сутегі өндіретін толық циклді Қазақстандағы алғашқы пилоттық жоба іске қосылды. Старт сутегі энергетикасына арналған IV халықаралық семинар аясында берілді.

Кешен қарапайым әрі экологиялық таза принцип бойынша жұмыс істейді: күн панельдері электр қуатын өндіреді, ол суды оттегі мен сутегіге ыдыратады. Сутегіні отын ретінде пайдаланған кезде тек су буы түзіледі — көмірқышқыл газы шығарылмайды. Жоба Мемлекет басшысының 2060 жылға дейінгі ҚР көміртегі бейтараптығы стратегиясы аясындағы тапсырмаларын орындау мақсатында жүзеге асырылуда.

Бірінші кезең 2025 жылғы маусымда қуаты 200 кВт болатын күн электр станциясын (336 модуль) орнатудан басталды, бұл жылына шамамен 12 млн теңге үнемдеуге мүмкіндік берді. Қазіргі кезеңде контейнерлік электролиз қондырғысы іске қосылды — ол күн энергиясын алудан бастап сутегін өндіруге және оны филиалды жылыту мен электр көзімен қамтамасыз етуге пайдалануға дейінгі толық циклды қамтиды. Алаңда болашақта сутегіні сақтау, тасымалдау және гибридті жүйелерде пайдалану шешімдері сыналады.

Жобаның жеке жетістігі — инженерия докторы Сәуле Жолдаяқова басқарған отандық ғалымдардың сутегі технологиялары зертханасында жасаған әзірлемесі. Ғылыми топ бөлме температурасында сутегіні сақтауға мүмкіндік беретін титан-темір қорытпаларының — металл гидридтерінің — алғашқы үлгілерін жасап шығарды. Бұл сутегіні тасымалдауды күрделі салқындатусыз және өте жоғары қысымсыз қауіпсіз әрі арзан етеді. Зерттеу нәтижелері халықаралық деңгейде де мойындалды.

Форумда сонымен бірге Қазақстанның Цифрлық сутегі атласы таныстырылды. Инвесторлар нақты уақыт режимінде еліміздің кез келген нүктесінде жасыл және көгілдір сутегінің өзіндік құнын есептей алады.

Семинарға Ұлыбритания, Германия, Жапония, Франция, АҚШ, Швейцария және Лихтенштейннен келген жетекші сарапшылар, сондай-ақ ҚР мемлекеттік органдары мен жетекші университеттердің өкілдері қатысты.