QAZAQ GREEN. Барселона университетінің зерттеушілері жанартау күлінің сирек кездесетін қасиеттер комбинациясы бар екенін анықтады, бұл оны күн энергиясын сақтау құралы ретінде өте пайдалы етеді. Материалды гелиотермиялық энергия қондырғыларында қолдануға болады, деп хабарлайды Хайтек.

Жартылай өткізгіш элементтерде электр энергиясын өндіру үшін фотоәсерді қолданатын күн панельдерінен айырмашылығы, гелиотермалды энергияда айналар массиві күн сәулелерін бір нүктеге шоғырландырады. Жылуды суды жылыту және бу турбинасында лезде электр энергиясын өндіру үшін пайдалануға немесе жинақтағышта сақтауға болады.

Көптеген жылу сақтау қондырғылары балқытылған тұздарды пайдаланады, өйткені олардың жылу қасиеттері жоғары температурада жылуды тиімді сақтауға және рекуперациялауға мүмкіндік береді. Бірақ олардың кемшіліктері бар: олардың өндірісі қымбат және олар жоғары коррозияшыл, жабдықты шірітуі және қондырғының қызмет ету мерзімін қысқартуы мүмкін.

Испан ғалымдары тұздарды қолжетімді және арзан жанартау күлімен алмастыруды ұсынады. Бірқатар тәжірибелерде ғалымдар Ла Пальма канар аралындағы Кумбре-Вьеха жанартауының атқылауынан қалған материалды арнайы түйіршіктерге сығымдап, оны 250-ден 750 °C-ге дейін қыздыру мен салқындатудың көптеген циклдеріне (1000 қайталауға дейін) ұшыратты.

Зерттеу күлдің жоғары жылу өткізгіштік пен жылу сыйымдылығына ие екенін көрсетті. Бұған қоса, материал жоғары физикалық және химиялық тұрақтылықты көрсетті. Бұл ретте күлді балқытылған тұздармен араластыруға болады – бұл қондырғының коррозиясын және пайдалану процесінде тұздардың қатаю үрдісін азайтып, мың цикл ішінде тотығу нәтижесінде массаның небәрі 0,54% өсуін көрсетеді.

Сонымен қатар, балқытылған тұздармен үйлескенде оның жақсы жұмыс істейтінін анықтады. Егер күл балқытылған тұздармен араласса, ол тұздардың коррозиялық әсерін жұмсартады, сонымен қатар олардың қатаю үрдісін жұмсарту үшін жеткілікті жылуды сақтайды – мұның барлығы аз шығындармен. Жылу беру үшін балқытылған тұздарды пайдаланатын резервуарларда бөлек сақталған күл екінші міндетті де жақсы орындайды.

Ла Пальма аралынан алынған жанартау күлінің гелиотермалды энергетикада қолданылатын балама және тұрақты материалға айналу мүмкіндігі зор, дейді ғалымдар. Бұл – сарқылмайтын көзден энергияны тұрақты өндірудің үнемді нұсқасы.