QAZAQ GREEN.  Ірі күн электр станциялары электр энергиясын өндіріп қана қоймай, шөлді экожүйелердің жағдайын жақсартуға қабілетті. Қытайлық зерттеушілер Талатан шөлінде жүргізілген жұмыстың нәтижелері бойынша осындай қорытындыға келді. Бұл туралы Futura Sciences жазады.

Зерттеуді Сиань технологиялық университетінің ғалымдары Цинхай провинциясындағы Гунхэ фотоэлектрлік паркінің мысалында жүргізді. Қуаты 1 ГВт болатын станция бұрын өмір сүруге жарамсыз деп саналған аумақта орналасқан. Күн панельдерінің қоршаған ортаға әсерін бағалау үшін DPSIR моделі қолданылды, оның аясында топырақтың қасиеттерінен бастап температура режиміне, ылғалдылыққа және биоалуантүрлілік деңгейіне дейін 57 көрсеткіш талданды.

Нәтижелер күн модульдерінің жағдайлары іргелес аймақтарға қарағанда айтарлықтай қолайлы екенін көрсетті. Панельдер астындағы жалпы экологиялық жағдай индексі 0,4393 құрады. Станция мен ашық шөл арасындағы өтпелі аймақтарда ол 0,2858-ге дейін төмендеді, ал таза аумақтарда минималды болды – 0,2802.

Ғалымдар әсерді факторлардың жиынтығымен түсіндіреді: күн панельдері тұрақты көлеңке құрады, ылғалдың сақталуына ықпал етеді, бетінің температурасын төмендетеді және булануды баяулатады. Құрғақ жағдайда мұндай өзгерістер өсімдіктердің өсуі мен топырақ микроағзаларының даму процестерін бастап, аса маңызды болып табылады.

Күн электр станциясының алаңында ылғалдылығы жоғары және температурасы төмен тұрақты жергілікті микроклимат қалыптасты, бұл өсімдік жамылғысының пайда болуына және биологиялық алуантүрліліктің артуына әкелді. Зерттеушілердің пікірінше, дұрыс жобаланған кезде күн станциялары тозған жерлерді экологиялық қалпына келтіру функциясын орындай алады.

Сонымен қатар, авторлар ұзақ мерзімді бақылау қажеттілігін атап көрсетеді. Ұзақ мерзімді перспективада күн фермаларының су балансына, фаунаға және аймақтық климаттық процестерге әсерін бағалау қажет. Сондай-ақ, әмбебап шешімдер жоқ екендігі атап өтілді: әрбір шөлді аймақ ЖЭК нысандарын орналастыру кезінде жеке тәсілді талап етеді.

Зерттеу күн электр станциялары жауапты дамыған кезде көміртегі шығарындыларын азайтуға және табиғи экожүйелерді қалпына келтіруге бір уақытта ықпал ете алатынын көрсете отырып, жаңартылатын энергияның әлеуеті туралы түсінікті кеңейтеді.