QAZAQ GREEN. АҚШ-тың Энергетикалық ақпарат басқармасының деректері бойынша, 2019 жылдан 2024 жылға дейінгі бес жыл ішінде штаттарда жел энергиясы екі есеге жуық өсті, бұл көмір электр станцияларындағы өндірістен асып түсті. Жел 2019 жылдың наурызында 25,8 ГВт·сағ және 2019 жылдың сәуірінде 29 ГВт·сағ өндіріп, осы жылдың наурыз және сәуір айларында сәйкесінше 45,9 және 47,6 ГВт·сағ дейін өсті. Сол кезеңде көмірді пайдаланып электр энергиясын өндіру 2019 жылдың наурыз және сәуір айларында 80 және 60 ГВт·сағ-тан 2024 жылы 38,3 және 37,2 ГВт·сағ-қа дейін төмендеді. Соңғы 22 жылдағы талдау жел энергетикасының тұрақты өсуімен бірге көмірдегі энергия өндірісінің айтарлықтай төмендеуін көрсетеді. Рас, егер энергияның басқа көздерін ескерсек, жағдай соншалықты қуанышты емес. Осылайша, көмір үлесінің төмендеуі табиғи газбен жұмыс істейтін электр станцияларын пайдаланудың өсуімен өтеледі, деп хабарлайды Хайтек+ New Atlas-қа сілтеме жасап.

Табиғи газ көмірден гөрі таза жанса да, көміртексіздендіру жолында мінсіз шешім емес. Табиғи газдың негізгі құрамдас бөлігі метан күшті парниктік әсер тудырады. Бұл заттың ағуы бұрғылау алаңдарында, құбырлар қосылған жерлерде, сондай-ақ оларды пайдалану кезінде орын алады. Бұл өндірілген барлық метанның 8%-ын құрайды. Екінші жағынан, көптеген табиғи газ электр станциялары болашақта отын ретінде экологиялық таза сутекті жағу үшін қайта жабдықталуы мүмкін. Осылайша, олар үшін көміртексіздендірудің ықтимал жолы бар, ал көмір электр станциялары туралы бұлай деуге болмайды.

Ұсынылған тағы бір кестеде қазба энергиясының төмендеуі және 2000 жылдан 2024 жылға дейін жаңартылатын энергия көздерінің өсуі көрсетілген. Көмір мен газ қазба отыны ретінде, ал ядролық, гидро, жел және күн энергиясы — «таза энергия» ретінде жіктеледі. Гидроэнергетикамен байланысты кейбір ыңғайсыз сәттер еленбейді. Шындығында, гидроэлектр станциялардың бөгеттерін салу үшін цемент өндірісі соншалықты энергияны қажет етеді, сондықтан мұндай көз ондаған жылдар өткен соң ғана экологиялық таза бола алады.

Жалпы, АҚШ-та өндірілетін барлық электр энергиясының 60%-ы қазба отынынан алынады. Сондықтан, осы жылдың наурыз және сәуір айларында көмірмен салыстырғанда жел энергиясының 28%-ға көп өндірілгені дұрыс қадам болып табылады.

Алайда, кейбір елдер таза энергетикада көбірек жетістіктерге жетті. Норвегияда барлық электр энергиясының 98%-ы жаңартылатын көздерден өндіріледі, бұл оны әлемдік көшбасшы етеді. Елдің барлық дерлік электр энергиясын 1600 гидроэлектр станция өндіреді, ал жел энергиясы жалпы көлемнен 10% құрайды.

Қытайда барлық электр энергиясының жартысына жуығы жаңартылатын көздерден алынады. Ел үлесіне таза электр энергиясының бүкіл әлемдік өндірісінің шамамен 31%-ы келеді. Қытайда күн энергиясының қуаты барлық басқа елдердің жиынтық көрсеткіштеріне тең. Сондай-ақ, осы жылдың наурыз айында ҚХР 100 ТВт·сағ-тан астам жел энергиясын өндірді — бұл бүкіл Еуропа мен Солтүстік Америка көрсеткішіне тең.

АҚШ-та рекордтық ыстық электр энергиясын тұтынудың артуына әкелді. Калифорниядағы Өлім алқабында 53,9°C температура тіркелді, бұл — шілде айындағы рекорд. Невадада температура 48,9°C-ге дейін көтерілді. Электр энергиясын тұтынудың өсуі тек ауабаптағыштармен ғана емес, сонымен қатар жасанды интеллект пен криптовалюталарды қолданудың артуымен байланысты. ЖИ үшін қолданылатын графикалық процессорлар әдеттегі орталық процессорларға қарағанда 4 есе көп энергия тұтынады. Егер ауқымды деректерді өңдеу орталықтарын графикалық процессорлармен жабдықтаса, олар 400-600 МВт-қа дейін тұтынады. Бұл атом электр станциясының қуатымен бірдей дерлік. Криптовалюта майнингі де көп энергия тұтынады. Қазіргі уақытта биткоин транзакцияларының 60%-ы жаңартылмайтын энергияға, негізінен көмірге тәуелді. Халықаралық энергетикалық агенттік деректерді өңдеу орталықтарының энергияны тұтынуы 2026 жылға қарай екі есеге артады деп болжайды. Демек, одан да көп энергия қажет болады.