QAZAQ GREEN. 2023 жылдың 1 сәуірінен бастап Өзбекстанда тұрғындарды жеке меншік иеліктерінде қуаты 50 кВт-қа дейінгі күн панельдерін орнатуға ынталандыру бойынша «Күн үйі» бағдарламасын іске асыру басталады. Бұл туралы Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиеевтің 16 ақпандағы қаулысында айтылған, деп хабарлайды Fergana агенттігі.

Құжатқа сәйкес, биылғы жылы республика бойынша 37 мың үй шаруашылығында жаңартылатын энергия көздері (ЖЭК) объектілерін орнату жоспарлануда.

Бұл ретте мемлекет күн панельдерінің көмегімен өндірілген артық электр энергиясын бірыңғай энергетикалық жүйеге жіберетін азаматтарды субсидиялайтын болады.

Төлемдер әр киловатт*сағат үшін 1000 сумды ($0,09) құрайды. Бұл қаражат жеке тұлғалардың жиынтық табысының құрамына кірмейді.

Артық электр энергиясын мемлекетке беретін өзбекстандықтарға субсидияларды салық органдары есепті айдан кейінгі айдың 25-не дейін аударатын болады. Ақша Soliq мобильді қосымшасы арқылы банк картасына түседі.

«Күн үйі» бағдарламасының қатысушылары, егер олар бір ай ішінде бірыңғай жүйеге өз қажеттіліктері үшін пайдаланғаннан гөрі көбірек электр энергиясын беретін болса, электр энергиясын тұтынғаны үшін «Аймақтық электр желілеріне» ақы төлемейтін болады. Әйтпеген жағдайда, төлем тұтынылған және жүйеге берілген электр энергиясы арасындағы айырмашылық негізінде есептеледі.

«Күн үйі» 2023 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша мемлекеттік бюджет шығыстарын оңтайландыру есебінен қаржыландырылады. Азаматтарға жасалатын төлемдер мен жүйенің толыққанды жұмыс істеуі үшін жауапкершілік республиканың Орталық банкіне, Салық комитетіне және «Аймақтық электр желілері» компаниясына жүктелген. Бағдарламаның орындалуын бақылау Өзбекстанның Бас прокуратурасына тапсырылған.

1 сәуірден бастап қуаты 100 кВт-қа дейінгі ЖЭК объектілерін орнатқан жеке тұлға мен компаниялар бірқатар салықтан: мүлік салығынан - осы қондырғылар бойынша, жер салығынан — панельдер орналасқан аумақ бойынша, сондай-ақ электр энергиясын жалпы желіге беруден алынған табыстарға есептелетін кіріске салынатын салықтан босатылады. Бұл жеңілдіктер күн батареялары немесе станциялар пайдалануға берілген сәттен бастап үш жыл бойы қолданылады.

Ташкент мэриясы жуырда биыл қалада электр энергиясының тапшылығы артатынын, билік оны күн батареяларын орнату есебінен жабуға ниетті екенін хабарлады. Әкімшілік жеке меншік иеліктерінде ЖЭК-ті пайдалануға шақырды. Панельдерді орнату жөніндегі компанияның өкілі 3-4 бөлмелі типтік үйді күн батареялары өндірген электр энергиясымен қамтамасыз ету үшін жабдықты 22-23 шаршы метр аумаққа орнату қажет екенін түсіндірді. Бұл үй иесіне 57,5 млн сумға ($5 мың долларға) түседі.

Өткен жылдың соңында Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев республикада 2030 жылға дейін «жасыл» экономикаға көшу және «жасыл» өсуді қамтамасыз ету жөніндегі бағдарламаны бекітті. Осы құжатқа сәйкес, көрсетілген уақытқа қарай ЖЭК қондырғыларының өнімі елде өндірілетін электр энергиясының шамамен 30% құрауы тиіс.