QAZAQ GREEN. Өзбекстан күн электр станциясын Халықаралық жаңартылатын энергия сертификаттары жүйесінде (I-REC) алғаш рет тіркеу арқылы таза энергетикаға маңызды қадам жасады. «Texnopark» компаниясы салған қуаты 823 кВт фотоэлектрлік станция жаңартылатын көздерден электр энергиясын өндіруді ресми растайтын I-REC(E) халықаралық сертификаттарын шығару құқығына ие болды. Бұл туралы Өзбекстан Экономика және қаржы министрлігінің Ақпараттық қызметі хабарлады.

Хабарландыру 30 шілдеде Макроэкономикалық және өңірлік зерттеулер институты ұйымдастырған «Өзбекстанның төмен көміртекті даму стратегиясын ілгерілету және көміртегі бейтараптығы жолында жасыл энергияны сертификаттау» тақырыбындағы жоғары деңгейлі дөңгелек үстел барысында жасалды. Іс-шараға министрліктердің, халықаралық ұйымдардың, жеке сектордың және банктердің өкілдері 2055 жылға қарай көміртегі бейтараптығына көшуді талқылады.

Кездесудің негізгі сәті I-TRACK қорының және I-REC сертификаттау жүйесіне, оны Өзбекстанда енгізу барысына және халықаралық маңыздылығына арналған «Жасыл» экономика жобалары орталығының тұсаукесері болды. Шекарадағы көміртекті түзету тетігіне (CBAM) – 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап импортталатын өнімнің белгілі бір түрлеріне көміртегі салығын енгізетін ЕО жаңа реттеуіне ерекше назар аударылды. Қатысушылар I-REC(E) сертификаттары өзбек экспорттаушыларына CBAM енгізу тәуекелін азайтуға және еуропалық нарықтарда бәсекеге қабілетті болуға көмектесетінін атап өтті.

Іс-шара аясында Экономика және қаржы министрлігі мен «Texnopark» ЖШҚ арасында елде I-REC(E) сертификаттарын шығару туралы келісімге қол қойылды. Бұл сертификаттар жаңартылатын көздерден 1000 киловатт-сағат электр энергиясын өндіруді растайды және экологиялық, әлеуметтік және корпоративтік басқару (ESG) талаптарын орындау, тұрақты қаржыландыруды тарту және экспорттық әлеуетті арттыру үшін кеңінен қолданылады.

Бүгінгі таңда Өзбекстанда 344 мыңнан астам жаңартылатын энергия сертификаттары берілді. I-REC халықаралық жүйесінде «Узбекгидроэнерго» АҚ-ның төрт гидроэлектр станциясы тіркелген. «Texnopark» компаниясының станциясы осы жүйеге енген елдің алғашқы күн объектісі болды.

Өзбекстандағы I-REC(E) алғашқы пайдаланушыларының қатарында Uzsanoatqurilishbank, British-American Tobacco Uzbekistan, Knauf, UzAuto Motors және Navoiyuran сияқты ірі компаниялар бар. Тоқыма кәсіпорындары мен дата-орталықтардың қызығушылығының артуы сертификатталған «жасыл» энергияның тұрақты ішкі нарығының қалыптасуын көрсетеді.

Жаһандық деңгейде I-REC жүйесі әлемнің 60-қа жуық елінде енгізілді және қазіргі уақытта компанияларға жаңартылатын электр энергиясын пайдалануды бақылауға және растауға мүмкіндік беретін 200 миллионнан астам сертификаттар берілді.