QAZAQ GREEN. 2024 жылғы наурызда Мәжілісте «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жаңартылатын энергия көздерін, электр энергетикасын және табиғи монополияларды пайдалануды қолдау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы қаралады. Мәжіліс депутаты Бауыржан Смағұлов Kazinform агенттігіне берген сұхбатында заң жобасында қандай өзгерістер қарастырылғанына тоқталды.

Жаңалықтар қандай?

Адамдар мен шаруашылықтардың әр түрлі санаттарының «жасыл» технологияларды пайдалануын кеңейту үшін шағын масштабты ЖЭК объектілері ұғымы енгізіледі.

Заң жобасы мұндай объектілерді бұрын болмаған жалпы электр желісіне қосу қағидаларын белгілеп, «жасыл» энергия жеткізушілеріне кедергілерді алып тастайды.

Әр түрлі субъектілердің осы технологияларды пайдалануын ынталандыру үшін шағын масштабты ЖЭК объектілерінің белгіленген қуатын 100-ден 200 киловаттқа дейін арттыру ұсынылды.

Шағын масштабты ЖЭК технологияларын дамытуды жеңілдету үшін электр энергиясын нетто-тұтынушыларды электр энергиясын беру үшін ақы төлеуден босату көзделген.

Электр энергиясын өндіру және оның артық мөлшерін сату

Шағын масштабты ЖЭК объектісін орнату процесі энергия беруші ұйымнан техникалық шарттар алудан басталады. Мұндай объектілердің максималды қуаты 200 киловатқа дейін артады. Электр энергиясын тұтыну мен өндіруді бақылайтын екі бағытты есептегіш орнатылады.

Мысалы, егер Сіз 200 киловатт электр қуатын өндіріп, 250 тұтынсаңыз, коммуналдық төлемдер бойынша жетіспейтін 50 киловатт үшін ғана төлеуіңіз керек. Артық энергияны тұтынушылар топтары бойынша саралаусыз шекті бағамен сатуға болады, бұл үшін жеке кәсіпкерлікті ашу талап етілмейді.

Заң жобасы шағын ЖЭК объектілерін дамытуға бағытталған және халықты, шағын әрі орта бизнесті, сондай-ақ Қазақстандағы шаруа және фермер қожалықтарын қамтиды.

Заң жобасында ӨЭК-ке бюджеттік кредит беру

Өңірлік электржелілік компаниялардың (ӨЭК) қайғылы жағдайдағы техникалық жай-күйі. Олар инфрақұрылымды шұғыл түрде жаңартуы керек, өйткені техниканың тозуы 70-80%-ға жетеді.

Жаңа заң ӨЭК-ке бюджеттік кредит беруді көздейді. Біздің елімізде үш ӨЭК коммуналдық меншікте — Астана, Қызылорда және Орал қалаларында, сондай-ақ жеке ӨЭК бар. Екі санат та бюджеттік кредит беру аясында қарыз ала алады.

Коммуналдық ӨЭК үшін қарыздар 20 жылға ең төменгі пайызбен беріледі, онда артық төлем тек кредитке қызмет көрсету үшін болады. Коммерциялық ӨЭК үшін ҚДБ желісі бойынша 7%-бен кредит беру көзделген.