QAZAQ GREEN.  Америкалық T-Omega компаниясы теңіздің жел энергиясының құнын барынша азайту жөнінде өзіне мақсат қойды. Қалтқысы бар пирамидалық негіздегі үш қалақты винт конструкциясы қазіргі уақытта бассейн сынағынан өтіп су толқындарына жоғары төзімділігі байқалды. Енді одан да ірі прототиптің іс жүзіндегі ортада қызмет ету қабілетін тестілеу кезегі келді. Барлығы ойдағыдай өтетін болса, мұндай жел турбинасы 1 МВт сағатына нормаланған құны 50 доллар таза энергия өндіре алады.

T-Omega жел конструкциясының негізіндегі идея әбден қарапайым: құрлық конструкцияларынан теңіз жел генераторларына мұра болып ауысқан орталық діңгектен құтылу ғана қажет болды. Мұндай діңгектер су асты бөлігінде жер үсті құрылымының әрбір тоннасына салмағы төрт тоннаға жуық жүк қойылған жағдайда ғана тік қалпында тұруы сақталады. Демек, материал тұтыну артып, логистика, құрастыру және техникалық қызмет көрсету күрделене түседі.

Компания инженерлері дәстүрлі конструкциядағы үлкен бір жақты жел генераторларын екі жағынан да бекіткіштері бар екі жақты конструкцияларға ауыстырып, су астына түсетін бір діңгектің орнына қалқымалы негізге орнатылған төрт диагоналдық тірек жасады. Бұл пирамида жел бағытының өзгеруіне реакциясы ретінде қозғалып тұратындай болып қатты тартылмаған сым арқанымен түбіне жалғанады, деп хабарлайды Hitech+ New Atlas-қа сілтеме жасап.

Бұл тәсілдің ұтымды артықшылығы – шығыны азайтылып, өндірісі мен орнатылуы, қызмет көрсетілуі және жел генераторының орналасу жерін өзгерту жеңілдей түседі: сүйреткіш кемесіне жалғап, докқа немесе жаңа нүктеге сүйреп жеткізіледі. Мұның барлығы пайдалану шығындарын айтарлықтай азайтады, өйткені үлкен кран кемелеріне мұқтаждық болмайды. Өткен жылғы есептерге қарағанда, электр энергиясының нормаланған құны 1 МВт-сағат үшін шамамен $50 құрайды.

Үлгіні 1:60 масштабта сыннан өткізу көрсеткендей, бұл қондырғы судағы қатты толқынға қарамастан (30 метрлік толқыны бар дауылға балама) тік қалпын сақтауға қабілетті екенін көрсетті. Енді T-Omega 1:16 масштабтағы үлгіні ашық теңізде сыннан өткізбекші. Пирамида жүктелген сүйреткіш кеме Массачусетс штатындағы Нью-Бедфорд жағалауынан шығып кетті.

1:1 масштабына келетін болсақ, көрсеткіші 198 м роторы және қадамы ауыспалы қалақтары бар толық көлемді 10 МВт турбина, компания мамандарының есептеуіне қарағанда, 119 м биіктіктегі тіректерге орналасатын болады. Конструкцияның жалпы салмағы 1200-ден 1800 тоннаға дейінгі аралықта.

Eolink компаниясындағы француздар да ұқсас идеяға қол жеткізді. Әзірлеме энергия өндірудің құнын 20-25%-ға төмендетеді деп күтілуде. Бұған қоса, жаңа конструкция қуаттылығы 20 МВт жел қондырғыларын жасауға мүмкіндік береді. Бұл ең озық дәстүрлі жел қондырғыларынан үштен бір есе артық.