QAZAQ GREEN. Нью-Йоркте «жасыл» жылыту технологиялары сыналуда, деп хабарлайды «24KZ». Терезелердің астына жаңартылатын энергия көздерінде жұмыс істейтін жылу сорғылары орнатылады.

Ең көп жылу сорғылары Францияда орнатылған. Олар тұрғын үйлерде, кеңселерде және өндірістік үй-жайларда қолданылады. Агрегаттар энергияны ауадан, жерден және судан жинап, оны жылуға айналдырады. Көміртегі бейтараптығына жету үшін көптеген елдер осындай құрылғылардың пайдасына таңдау жасайды.

Климаттық дағдарысқа қарсы күресте экологиялық және энергияны үнемдейтін шешімдерді іздеу қарқын алуда. Солардың бірі – жылу сорғылары. Алғашқы практикалық құрылғылар 20-ғасырда пайда болды. Қазіргі заманғы қондырғылар ықшам, ауабаптағыштарға ұқсас.

Нью-Йоркте пилоттық жоба іске қосылды, оның аясында көпқабатты үйлерде жылу қондырғылары орнатылуда. Блоктың сыртқы және ішкі бөліктері терезе төсенішінің үстіне орнатылады. Орташа алғанда, орнату 15 минутты алады. Жобаның мақсаты: екі жыл ішінде 4 мыңнан астам жетілдірілген жылу сорғыларын орнату. Бүгінгі күні жылу сорғылары әсіресе Еуропа елдерінде танымал. Мысалы, Францияда тек 2022 жылы 620 мың осындай құрылғы сатылды. Олар Халықаралық энергетикалық агенттіктің мәліметтері бойынша жаһандық көмірқышқыл газы шығарындыларының 26%-ы келетін дәстүрлі газ қазандықтарын алмастырды.

«Жылу сорғылары «жасыл» энергияға көшу кезінде стратегиялық технологиялардың біріне айналуда, бірақ көптеген адамдар үшін бұл өте қымбат, сондықтан жылу сорғыларын субсидиялау ұзақ мерзімді перспективада жалғасуы керек», – дейді Еуропалық жылу сорғылары қауымдастығының жетекшісі Йозефин Ванбецелаер.

Үкімет жылына миллионға дейін жылу сорғыларын өндіруді қамтамасыз етуге ниетті. Ұлттық индустрияны қолдау үшін Франция жылу сорғысын сатып алу үшін жылжымайтын мүлік иесіне 15 мың еуроға дейін субсидия бөледі. Германияда да осыған ұқсас тәжірибе бар. Онда жер учаскелерінің иелері 18 мың еуроға дейін грант ала алады. Қаржыландыру барлығына қолжетімді, бірақ табысы төмен отбасылар жоғары субсидияларды талап ете алады.

Өткен жылы жылу сорғыларын пайдалану арқылы Еуропалық одақ СО2 шығарындыларын 8 миллион тоннаға азайта алды. Айта кету керек, Еуропа 2050 жылға қарай көміртегі бейтараптығына бірінші болып қол жеткізуге үмтылуда. Қазір әлемнің осы бөлігіндегі жаңартылатын энергия көздерінің орташа үлесі 23% құрайды, деп хабарлайды Еуростат. Онжылдықтың аяғында көрсеткіш екі есе артуы керек. ЕО-да таза энергия жарысында қазір Швеция, Финляндия және Латвия көш бастап тұр. Негізінен елдер жел, күн энергиясына, қатты және сұйық биоотынға, сондай-ақ жылу сорғыларына екпін жасайды.

Таза энергияны өндіру ауа-райына тікелей байланысты. Осыған байланысты сақтау жүйелеріне сұраныс артып келеді. Осы аптада Қытай әлемдегі алғашқы гравитациялық жинақтағышты қосты. Ол жел станцияларынан электр қуатын сақтайды.

«Жаңа энергия сақтау құрылғыларын пайдалану электр энергиясына сұраныс пен ұсыныс арасындағы теңгерімсіздік проблемасын шешуге бағытталған. Жаңартылатын энергия көздеріндегі жаңа энергия жүйесі шұғыл сағаттарда энергиямен жабдықтауды қолдай алады», – дейді Тао Е, жаңартылатын энергия көздері орталығы директорының орынбасары.

Гравитациялық жинақтағыш қарапайым жұмыс істейді – бетон блоктары көтерілген кезде энергия жинақталады, ал төмендеген кезде ол босатылады. Сіз сағатына 100 мегаватқа дейін жинай аласыз. Станция Цзянсу провинциясында салынған. Бұл жалғыз жоба емес. Қытай осындай тоғыз қондырғы құруды жоспарлап отыр. Олардың артықшылығы – олар экологиялық таза, өйткені негізгі материалдар металл және бетон болып табылады. Сонымен қатар, гравитациялық аккумуляторлар, мысалы, литий батареяларына қарағанда әлдеқайда ұзағырақ – 50 жылға дейін қызмет ете алады.

«Болашақта Қытайдың жаңа энергия қоймалары кең көлемде шығарылады. Олар сондай-ақ халықаралық электр нарықтарына қатыса және спот-нарықтық мәмілелер жасай алады. Бизнес-модельді жақсарту энергия жүйесін реттеу қажеттіліктеріне жақсырақ сәйкес келетін жаңа энергия жинақтағыштарды құруға ықпал етеді», – деп атап өтті Ұлттық техникалық комитеттің электр энергиясын сақтауды стандарттау жөніндегі бас хатшысының орынбасары Чэнь Ман.