QAZAQ GREEN. АҚШ Энергетика министрлігі шойын өндіру процесінде көмірқышқыл газының шығарындыларын жоюға және болат жеткізу тізбегіндегі шығарындыларды азайтуға көмектесетін шешімдерді ынталандыру үшін 28 миллион доллар бөлді, деп хабарлайды Экополитика Canary Media-ға сілтеме жасап.

Белгілі болғандай, АҚШ билігі Энергетика саласындағы озық зерттеулер агенттігі (ARPA-E) арқылы жалпы жиынтығында $28 млн алатын 13 жобаны таңдады.

«Шойын мен болат өндірісі көміртексіздендіру тұрғысынан күрделі салаларға жатады. Сондықтан ARPA-E осы маңызды секторларда шығарындыларды азайту үшін революциялық технологиялық жетістіктерді жеделдетуге бағытталған», – деді ARPA-E директоры Эвелин Ван.

Әлемдік деңгейде болат өндірісі жыл сайын CO2 шығарындыларының 9%-ына дейін өндіретіні атап өтілді – бұл кез келген басқа ауыр өнеркәсіпке қарағанда көбірек.

Бұл шығарындылардың шамамен 70%-ы тек шойын өндіру процесіне келеді. Қолданыстағы домна пештері темір кенін өте жоғары температурада сұйық шойынға айналдыру үшін тазартылған көмір коксы мен әктасты пайдаланады. Содан кейін жеке нысанда шойын автомобиль бөлшектерін, арқалықтарды, асүй аспаптарын және басқа да бұйымдарды жасау үшін қолданылатын жоғары сапалы болатқа айналады.

ARPA-E таңдалған 13 компания, ең алдымен, домна пештерінің шығарындыларын азайтуға назар аударатынын атап өтті.

ARPA-E бағалауы бойынша таңдалған компаниялардың технологияларын дамыту CO2 шығарындыларын жаһандық шығарындылардан 5,5%-дан астам қысқартуға мүмкіндік береді.

Бірақ сарапшылардың айтуынша, бұл технологиялар әлемдегі шойын мен болат өндірісін айтарлықтай өзгертетін ауқымға жеткенше ондаған жылдар қажет болуы мүмкін.

Қазіргі уақытта сутегі негізіндегі шойын өндірісі осы саладағы шығарындыларды азайтудың ең тиімді әдістерінің бірі болып табылады. Басқа нұсқаларға CO2 тұту жүйелерін тікелей домна пештерінен орнату, содан кейін өнеркәсіптік қажеттіліктер үшін көміртекті сақтау немесе қайта пайдалану кіреді. Компаниялар сонымен қатар осы саладағы көміртегі шығарындыларының ең үлкен көзі болып табылатын бастапқы шойынға деген қажеттілікті азайту үшін қайта өңделген металл сынықтарын пайдалануды арттыра алады.

Сарапшылар бұл тәсілдердің барлығын дамыту әлі де күрделі проблемаларға тап болатынын атап өтті. Мысалы, көміртекті тұту технологиясы домна пештерінен шығарылатын денсаулыққа зиянды басқа ластаушы заттарды жоймайды. Сондай-ақ, балқытуға және болатқа айналдыруға болатын металл сынықтарының мөлшеріне шектеу бар. Құрамында қоспалар болуы мүмкін қайта өңделген болат автомобиль бөлшектері сияқты кейбір қолдану түрлері үшін жарамсыз.

Сутегіге келетін болсақ, болат өндірушілер үшін ең үлкен кедергі құрамында көміртегі аз көздерді алу болып табылады. Бүгінгі күні сутегінің басым көпшілігі қазба отындарынан шығарындылардың жоғары қарқындылығы бар технологиялар арқылы өндіріледі. Жаңартылатын электр энергиясымен және сумен өндірілетін жасыл сутегі қымбат күйінде қалуда және оның қоры өте шектеулі. Жаппай өндіріс күн, жел және басқа да жаңартылатын энергия көздеріне айтарлықтай жаңа инвестицияларды, сондай-ақ су молекулаларын сутегі мен оттегіге ыдырату үшін электролизердің көп санын өндіруді қажет етеді.

«Осы онжылдықта біз сутегі негізіндегі болатты, CCS [көміртекті тұту және сақтау] белсенді түрде өндіруді бастауымыз керек және кейінірек болат пен темірдің толық электролизіне көшеміз деген ойдан бас тартуымыз керек», – деп қорытындылады BloombergNEF (BNEF) технология, өнеркәсіп және инновациялар бөлімінің басшысы Клэр Карри.