QAZAQ GREEN. Эстондық Fermi Energia компаниясы елдегі алғашқы атом электр станциясы үшін GE Hitachi компаниясының шағын модульдік BWRX-300 реакторын таңдады. Реактор Эстония мен шетелдік клиенттер үшін қуаты 300 МВтэ болатын «таза» электр қуатының көзі болады. Алайда, құрылысты бастау үшін елдің атомдық реттеу саласындағы заңнамасын түбегейлі өзгерту қажет болады, бұл қысқа мерзімде орын алуы тиіс, деп хабарлайды 3dnews.ru.

2022 жылдың қыркүйегінде эстондық Fermi Energia шағын модульдік реактор жобаларына конкурс жариялады, олардың негізгі артықшылықтары салыстырмалы түрде жылдам салынуы, салыстырмалы түрде шығындарының аздығы және пайдалану қауіпсіздігінің артуы болып табылады. Байқауға GE Hitachi, NuScale және Rolls-Royce қондырғыларының жобалары ұсынылды. Өтінімдер желтоқсанға дейін құрылыс құнын бағалау үшін қажетті толық техникалық құжаттамамен берілді. Компанияның хабарлауынша, технологияны таңдауда технологиялық жетілу, эталондық қондырғыны құру, экономикалық бәсекеге қабілеттілік және эстон кәсіпорындарының жеткізу тізбегіне қатысуы критерийлер болды.

Жақында Fermi Energia өзінің таңдауы туралы хабарлады. Жұмыс жобасы ретінде BWRX-300 GE Hitachi реакторы таңдалды. Бұл таңдауға Канадада осындай қондырғы салынатындығы шешуші әсерін тигізді. Дәлірек айтқанда, BWRX-300 жобасын канадалық реттеуші лицензиялау үшін қабылдады және жақын арада құрылысқа дайындық басталуы мүмкін. Мұның бәрі Солтүстік Америка құрлығында салынған алғашқы шағын модульдік реактор болатындығына байланысты. Бұл әлі жұмыс қондырғысы емес (келісімшарт талаптары бойынша), бірақ басқа жобалаушыларда де бұл да жоқ. NuScale реакторы лицензия алудың бірқатар маңызды кезеңдерінен өтті, бірақ АҚШ-та құрылысты бастауға өтінім 2024 жылдың бірінші тоқсанына дейін берілмейді.

BWRX-300 реакторының тағы бір маңызды артықшылығы ретінде онда дәстүрлі отынның пайдаланылуын санауға болады.

Сонымен, BWRX-300 реакторының жұмыс принципі үлкен қондырғыларда бұрыннан қолданылып келе жатқан қайнаған су-су реакторларының схемасына сүйенеді, онда су белсенді аймақта қызып кеткен буға айналады. Мұның бәрі іс жүзінде бірнеше рет сыналған және өте сенімді, бірақ азырақ жағына қарай тарату арқылы радиоактивті қалдықтардың бірнеше есе өсуіне әкеледі. Мүмкін, бұл классикалық схемалар бойынша салынған ММР-дің жалғыз маңызды кемшілігі болар.

Эстонияда іске асыру үшін BWRX-300 реакторын таңдау сметаны құрастыру үшін егжей-тегжейлі жобаны әзірлеу процедурасын бастайды. Енді жобаны іске асырудың құқықтық негізін құру үшін заң шығарушылар іске кірісуі керек. Осыдан кейін реактор салынатын орындарды іздеу және сертификаттау іске қосылады. Эстонияда құрылыс басталған кезде BWRX-300 жобасы Канадада толығымен дамуы керек, эстондықтар осыған үлкен сенім артып отыр, өйткені әлемде мұндай реактор әлі жоқ және басқаның тәжірибесі осы орында көптеген қателіктердің алдын алуға көмектеседі. Сайып келгенде, Fermi Energia компаниясы MMR BWRX-300 реакторын 2031 жылы Рождество мерекесіне қарай іске қосуға ниеттеніп отыр.