QAZAQ GREEN.  2024 жылдың сәуірінде Еуропалық одақ таза энергетикаға көшуде маңызды кезеңге жетті. Алғаш рет қазба отынынан алынған электр энергиясының үлесі бір айда төрттен бір бөлігінен азын құрады. Күн және жел электр станциялары энергетикалық ауысудың көшбасшылары болды, деп хабарлайды Ember климаттық талдау орталығы.

2024 жылдың сәуірінде ЕО-да қазба отынынан электр энергиясын өндіру рекордтық төмен деңгейге жетті - 23%. 2023 жылдың сәуірімен салыстырғанда, электр энергиясын тұтынудың өсуіне қарамастан, қазба отынынан электр энергиясын өндіру күрт төмендеді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда электр энергетикасы секторында шығарындылардың 22%-ға төмендеуіне әкелді.

Қазба отындарының үлесінің төмендеуінің негізгі себептері жел мен күн энергиясының өсуі, сондай-ақ гидроэнергетиканың қалпына келуі болды. Нәтижесінде жаңартылатын энергия көздерінің үлесі рекордтық 54%-ға жетті. Жел және күн электр станцияларында электр энергиясын өндіру алғаш рет ЕО-да өндірілетін жалпы электр энергиясының үштен бірінен асты. Сәуір айтулы ай болды, бірақ бұл жалпы үрдістің бір бөлігі болып табылады, себебі Еуропаның энергетикалық ауысуы жалғасуда. 2024 жылдың алғашқы төрт айында электр энергетикасы секторында шығарындылар 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 18%-ға қысқарды.

2024 жылдың сәуірінде ЕО-да қазба отынынан алынған электр энергиясының үлесі рекордтық ең төменгі деңгейге жетті. Көмір, газ және басқа да қазба отындары ЕО электр энергиясының төрттен бірінен азын (23%) өндірді. Алдыңғы рекордтық көрсеткіш 2023 жылдың мамырында тіркеліп, 27% құрады.

Ember Еуропаның электр энергетикасына жүргізген шолуының деректері бойынша, өткен жылы ЕО электр энергиясын өндірудегі қазба отындарының үлесі алғаш рет үштен бірінен төмен (33%) түсті. Қазба отындары үлесінің төмендеуі 2024 жылы да жеделдеуін жалғастырды.

2023 жылдың сәуірімен салыстырғанда 2024 жылдың сәуірінде қазба отынынан электр энергиясын өндіру 14,8 ТВт-қа (-24%) қысқарды, бұның нәтижесінде ЕО-да қазба отынынан жалпы электр энергиясын өндіру ең төменгі айлық деңгейге - 46 ТВт-қа жетті.

Көмір және газ электр станцияларында электр энергиясын өндіру күрт төмендеді. 2024 жылдың сәуірінде ЕО энергия теңгерімінде көмірдің үлесі небәрі 8,6% құрады, бұл - тарихтағы ең төменгі көрсеткіш. Көмір ЕО электр энергиясының 12,3%-ын қамтамасыз еткен 2023 жылдың сәуірімен салыстырғанда, оның өндірісі 7,3 ТВт-қа (-30%) қысқарды.

2024 жылдың сәуірінде ЕО-ның энергия теңгерімінде газ үлесі 12,1% құрады, бұл - соңғы сегіз жылдағы ең төменгі көрсеткіш. Газ ЕО электр энергиясының 15,6%-ын қамтамасыз еткен 2023 жылдың сәуірімен салыстырғанда, оның өндірісі 6,8 ТВт-қа (-22%) қысқарды.

Қазба отынынан электр энергиясының аз өндірілуі 2024 жылдың сәуірінде электр энергетикасы секторында ай сайынғы шығарындылардың рекордтық төмендеуіне әкелді - 38 миллион тонна СО2 (MtCO2). Бұл 2023 жылдың мамырында 42 MtCO2 құраған алдыңғы рекордтан 10%-ға аз.

Қазба отынынан электр энергиясын өндірудің төмендеуі бүкіл аймақта байқалды. Өткен жылдың сәуірімен салыстырғанда ең үлкен қысқару Германияда орын алды - 4,8 ТВт (-26%), бұл ЕО бойынша жалпы қысқартудан 32% құрайды. 2024 жылдың наурыз айының соңында Германияда жалпы қуаты 3,1 гигаватт болатын лигниттік отынмен жұмыс істейтін жеті энергия блогы жабылды. Қысқарту бойынша екінші орынға Италия жайғасты, онда қазба отынынан электр энергиясын өндіру 2,2 ТВт-қа (-24%) төмендеді, бұл ЕО бойынша жалпы қысқартудан тағы 15% құрайды.

2024 жылдың сәуірінде жел және күн электр станциялары рекордтық көрсеткішке қол жеткізіп, алғаш рет ЕО электр энергиясының үштен бірінен астамын (34%) қамтамасыз етті. Алдыңғы 31%-дық рекорд 2023 жылдың мамырында орнатылды.

Ember Еуропаның электр энергетикасына жүргізген шолуына сәйкес, өткен жылы жел мен күн энергиясы алғаш рет ЕО электр энергиясының 27%-ын қамтамасыз етіп, төрттен бір бөлігінен асты. Жел мен күн энергиясының өсуі 2024 жылы да қарқын алуда.

2024 жылдың сәуірінде жел-күн энергиясы өндірістің рекордтық үлесіне жетіп қана қоймай, сонымен қатар ең жоғары айлық көлемді - 68 ТВт қамтамасыз етті. Бұл Чехияда немесе Австрияда жыл сайынғы электр энергиясын тұтынудан көп. Жел мен күн энергиясын өндіру 32 ТВт өндірген ЕО гидроэлектр станцияларында электр энергиясын өндіруден екі есе көп болды. Нәтижесінде, 2024 жылдың сәуірінде жел мен күн энергиясы жаңартылатын көздерден өндірілетін барлық электр энергиясының 62%-ын құрады.

Жалпы, сәуір айында екінші рет жаңартылатын энергия көздері ЕО электр энергиясының жартысынан көбін өндіріп, 54%-дық рекордтық үлеске жетті. Өткен жылдардағы ыстық толқындар мен құрғақшылықтан кейін гидроэлектр өндірісі 2023 жылдың сәуірімен салыстырғанда 28%-ға (+6,9 ТВт) өсті, бұл оның үлесін 2023 жылдың сәуіріндегі 12,3%-дан 2024 жылдың сәуірінде 15,7%-ға дейін арттырды.

Сәуір айында орнатылған рекордтар таза энергия өндірісінің ұлғаюына және ЕО шығарындыларының төмендеуіне ұзақ мерзімді үрдістің соңғы дәлелі болып табылады. 2024 жылдың алғашқы төрт айында ЕО-да қазба отынынан электр энергиясын өндіру өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 18%-ға қысқарды.

Қазба отынынан электр энергиясын өндірудің төмендеуі 2023 жылдың қазан айынан бері байқалып келе жатқан және 2023 жылдың қаңтар-сәуір айларында жыл сайын 0,4%-ға өскен электр энергиясына сұраныстың үздіксіз қалпына келуіне қарамастан орын алды. Сонымен қатар, жел және күн электр станцияларында электр энергиясын өндіру өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 14%-ға өсті, ал гидроэлектр станцияларында өндіріс 25%-ға ұлғайды.

Жаңартылатын энергия көздері қазба отындарын энергия теңгерімінен ығыстыратындықтан, ЕО электр энергетикасы секторында шығарындылар өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2024 жылдың қаңтар-сәуір айларында 18%-ға төмендеді.

2024 жылдың осылайша күшті басталуы Еуропалық одақтың энергетикалық ауысуы қарқынды жүріп жатқанының тағы бір дәлелі болып табылады.