QAZAQ GREEN. Климаттық бағдарламаларды қаржыландыру туралы жаңа келісім жобасы әлемдегі кедей елдердің мүдделерін ескере отырып, Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттың өзгеруі жөніндегі конференциясының (COP29) 29-сессиясында жасалып, климатты қорғау шараларына және оның салдарына бейімделуге жыл сайын кемінде 1,3 триллион доллар (1,23 триллион еуро) бөлуді көздейді. Бакуде 13 қарашада жарияланған 34 беттік құжатта қаржы бөлу нұсқалары көрсетілгенімен, кейбір даулы мәселелер әлі шешілмегенін Deutsche Welle AFP ақпарат агенттігіне сілтеме жасап хабарлайды.

Экономикалық дамуы төмен елдер, көбінесе Африка елдері, өздері үшін кемінде 220 миллиард доллар бөлуді талап етуде. Сонымен қатар, теңіз деңгейінің көтерілуінен ерекше зардап шегетін шағын арал мемлекеттері 39 миллиард доллар бөлуді талап етеді.

Дамушы елдер алғашқы келісім жобасын қабылдамады

Келісімнің алғашқы жобасы конференция басталмай тұрып, Мысыр мен Австралия тарапынан әзірленген, бірақ дамушы елдер оны 12 қарашада қабылдамады. Олар бұл жоба негізінен бай өнеркәсіптік елдердің мүдделеріне бағдарланған деп санады.

Жаңа жоба қаржылық ресурстарды ұсынудың үш нұсқасын ұсынады. Бірінші нұсқа климаттың өзгеру салдарын жеңілдету және оған бейімделу шараларын тек өнеркәсіптік мемлекеттер тарапынан қолдауды қамтамасыз етуді көздейді, бұл дамушы елдердің талабы. Екінші ұсыныс дамыған елдердің ұстанымын білдіреді, олар қаржыландыруға Қытай сияқты экономикасы дамушы бай елдерді де қосуды ұсынады. Үшінші нұсқа ымыраға келуді көздейді.

Конференция қатысушылары нақты шешімдер әзірлеуді жалғастырады, COP29 22 қарашаға дейін жалғасады.

COP29 жұмысына қатыспайтын Германия канцлері Олаф Шольц (Olaf Scholz) «Жоғары амбициялар коалициясы» (High Ambition Coalition) мәлімдемесіне қосылды. Мәлімдемеде климаттық бағдарламаларды қаржыландыруды шұғыл түрде арттыру қажеттігі және бұл үшін триллиондаған доллар қажет екені атап көрсетіледі. «Егер біз қазір шара қолданбасақ, климаттық дағдарыс геометриялық прогрессияда күшейе береді», - делінген құжатта. Шольцпен қатар, бұл мәлімдемеге Еуроодақ, Испания, Канада, Франция, сондай-ақ Африка мен арал елдерінің өкілдері қол қойған.