QAZAQ GREEN. 2021 жылы әлемде жаңартылатын энергетика саласындағы жұмыс орындарының саны 12,7 миллионға жетті және бұл үрдіс сақталады. Жаңартылатын энергия көздеріне көшумен бүкіл әлемде қазба отындары бойынша жұмыс орындарының саны күрт азаяды деген қорқынышқа қарамастан, жақсы жаңалық - «жасыл» энергетикадағы мүмкіндіктер тез өсуде, деп хабарлайды Oilprice.com.

IRENA және Халықаралық еңбек ұйымы (ХЕҰ) дайындаған жыл сайынғы «Жаңартылатын энергия және жұмыс орындары 2022» шолуының деректері бойынша, 2020-2021 жылдар аралығында бүкіл әлем бойынша жаңартылатын энергетика бойынша жұмыс орындарының саны шамамен 700 000-ға өсті. Қазіргі уақытта күн энергиясы жаңартылатын энергетика саласындағы ең көп жұмыс орындарын қамтамасыз етеді - 4,3 миллион, бұл жалпы жұмыс орындарының шамамен үштен бірін құрайды. «Жасыл» энергетикалық жұмыс орындарының көпшілігі Қытайға келеді - шамамен 42 пайыз, ал ЕО мен Бразилияға әлемдегі жаңартылатын энергетика жұмыс орындарының 10 пайызы, АҚШ пен Үндістанға - 7 пайызы келеді.

IRENA бас директоры Франческо Ла Камера мәлімдегендей: «Көптеген проблемаларға қарамастан, жаңартылатын энергетика саласындағы жұмыс орындары тұрақты болып қалады және олардың жұмыс орындарын құрудың сенімді қозғалтқышы екендігі дәлелденді. Менің бүкіл әлемдегі үкіметтерге берер кеңесім - өз үйінде жаңартылатын энергетика саласында лайықты жұмыс орындарын кеңейтуге ықпал ететін өндірістік саясат жүргізу. Отандық қосымша құн тізбегін ынталандыру бизнес мүмкіндіктерін және адамдар мен жергілікті қауымдастықтар үшін жаңа жұмыс орындарын құрып қана қоймайды. Бұл сонымен қатар жеткізу тізбегінің сенімділігін арттырады және жалпы энергетикалық қауіпсіздікті ұлғайтуға жәрдемдеседі».

Жаңартылатын энергетика саласындағы жұмыс орындарының ең көп үлесі күн энергиясынан кейін гидроэнергетикаға келеді - 2,4 миллион, биоотын - 2,4 миллион және жел энергетикасы - 1,3 миллион жұмыс орны.

2030 жылға қарай жаңартылатын энергетика саласындағы жұмыс орындарының саны ағымдағы өсу қарқыны мен жобалық портфельге сүйене отырып, 38,2 миллионға дейін өседі деп күтілуде. 2012 жылғы 7,3 миллионмен салыстырғанда жұмыс орындарының саны айтарлықтай өсті.

Жаңартылатын энергетика саласындағы жұмыс орындарының едәуір бөлігі құрылысқа, монтаждауға, пайдалануға және техникалық қызмет көрсетуге (O&M) тиесілі. Үлкен күн және жел электр станцияларының, сондай-ақ басқа да «жасыл» энергетиканың пайда болуымен негізгі инфрақұрылымды салу және күтіп ұстау қажеттілігі айқын. 2021 жылы 257 ГВт жаңартылатын электр қуаты орнатылды, бұл жиынтық қуаттың 9 пайызға өсуін білдіреді. Бұл өсімнің 88 пайызы күн және жел энергетикасынан келеді.

ХЕҰ бас директоры Гай Райдер қазбалы отынмен жұмыс істеуден «жасыл» энергетика жобаларына көшуге байланысты энергетика секторында қолжетімді болатын мүмкіндіктер түрлерінің өзгеруін атап өтті.

 »Сандардан басқа, лайықты және өнімді жұмыспен қамтамасыз ету үшін жаңартылатын энергия көздеріндегі жұмыс орындарының сапасы мен еңбек жағдайларына көбірек көңіл бөлінеді». Бұған қоса: «Әйелдердің жұмыспен қамтылуының өсіп келе жатқан үлесі мақсатты саясат пен оқыту әйелдердің жаңартылатын энергия көздерімен байланысты мамандықтарға қатысуын айтарлықтай кеңейте алады, оларды қоғамға тарта алады және сайып келгенде, барлығына әділ ауысуды қамтамасыз етеді», - деп мәлімдеді Гай Райдер.

Жаңартылатын энергетика саласындағы жұмыс орындарының өсуі бүкіл әлемдегі мұнай-газ саласындағы жұмыс орындарының орасан зор шығындарын өтеуге көмектеседі. COVID-19 пандемиясы кезінде энергетика саласындағы жұмыс орындарының жоғалуы айтарлықтай өсті, өйткені кәсіпорындар жұмыс пен қозғалысқа тосқауылдар мен басқа шектеулерге байланысты жұмысын тоқтатуға мәжбүр болды. Сонымен қатар, бірнеше энергетикалық компаниялар банкротқа ұшырады, бұл жұмыс орындарының тұрақты қысқаруын білдіреді. Алайда, мұнай-газ саласындағы көптеген жұмысшылардың жаңартылатын энергия көздері жобаларында қолданатын энергетикалық дағдылары мен тәжірибесі мол.

Қазір көптеген елдер энергетика саласының қызметкерлеріне қайта даярлау нұсқаларын ұсынады. Мысалы, өтпелі кезең жоспарының бір бөлігі ретінде Ұлыбритания жаңартылатын энергетика секторына ауысқысы келетін жұмысшылар үшін «адамдар мен дағдылар» жоспарын әзірлеуде. BP және Equinor сияқты кейбір компаниялар жаңа технологияларға ауысқысы келетін қызметкерлерді қайта даярлау шығындарын өз мойнына алады.

Ұлыбританияда жаңартылатын энергетика саласындағы жұмыс орындарының саны қалған жұмыспен қамту нарығына қарағанда төрт есе жылдам өсуде. Соңғы мәліметтер бойынша, Ұлыбританиядағы барлық жаңа жұмыс орындарының 2,2 пайызы «жасыл» санатына жатады. Ал PWC мәліметтері бойынша, 2021 жылы жарнамаланған «жасыл» жұмыс орындарының саны үш есеге артып, 336 000 позицияны құрайды. Бұл бос жұмыс орындарын негізінен лондондық еңбек нарығында, негізінен кәсіби және ғылыми қызмет саласынан табуға болады.

Ал АҚШ-та, United States Energy & Employment Report 2022 есебіне сәйкес, барлық энергетикалық секторларда «жасыл» жұмыс орындарының саны өсті. АҚШ-тағы 7,8 миллион энергетикалық жұмыс орындарының шамамен 3 миллионы елдің климаттық мақсаттарына сәйкес келетін аймақтарға жатады. 2021 жылы жаңартылатын энергия көздеріндегі жұмыс орындары энергетикадағы жалпы жұмыс орындарының шамамен 40%-ын құрады. Гибридті электромобильдер секторында 23 577 жаңа жұмыс орны, сондай-ақ жылыту, желдету және ауаны баптауға арналған «жасыл» технологияларды қамтитын энергия тиімділігі секторында 17 740 жұмыс орны құрылды.

Дүние жүзіндегі қазба отындарымен байланысты жұмыс орындарының жоғалуына байланысты пессимизмге қарамастан, жаңартылатын энергетика саласындағы жұмыс орындарының күрт өсуі осы сектордағы қайта даярлаудан өтуге ниет білдірген жұмысшыларға, сондай-ақ энергетика секторында инновациялық мүмкіндіктер іздейтін жас түлектерге үміт береді. Нарық өсіп келе жатқандықтан, әлемдегі «жасыл» энергетика жұмыс орындарының саны алдағы бірнеше жылда айтарлықтай артып, онжылдықтар ішінде өсе түседі.