QAZAQ GREEN. Климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету жөніндегі іс-қимыл қоры (Mitigation Action Facility) жеті инновациялық жобаны, оның ішінде Қазақстандық жобаны да іріктегенін жариялады. Қазақстандағы БҰҰ Даму бағдарламасы (БҰҰДБ) жүзеге асыратын, жалпы бюджеті 6 миллион еуроны құрайтын бұл жоба энергия жүйесінің тиімділігін арттыруға, электр энергиясының шығынын азайтуға және электр энергиясын көмір арқылы өндіруге тәуелділікті төмендетуге бағытталған, деп хабарлайды БҰҰДБ.

«Жаңа жоба қолданыстағы саясатты талдауға және энергия жүйесін жаңғырту үшін нормативтік-құқықтық реформаларды енгізуге, озық технологиялардың ұтымды тұстарын көрсетуге, қаржы секторының әлеуетін нығайтуға және өңірлерде табысты жобалардың таралымын ынталандыруға бағытталған», – деп атап өтті БҰҰДБ Қазақстандағы тұрақты өкілі Катаржина Вавьерниа.

Қазақстан Орталық Азиядағы парниктік газдар шығарындыларының ең ірі көзі бола отырып, өзінің энергетикалық жүйесін трансформациялау кезінде елеулі проблемаларға тап болады. Оның көміртегі сыйымдылығы ЖІӨ-нің 1.000 АҚШ долларына 0.26 тCO₂ құрайды, бұл ЕО-дағы ұқсас көрсеткіштен екі есе жоғары. Энергетика секторы ұлттық шығарындылардың шамамен 85 пайыз құрайды, бұл көрсеткіштің жартысынан көбі тек электр және жылу өндірісіне тиесілі.

«Еуропалық Одақ Қазақстанның декарбонизация саласындағы өршіл мақсатын және 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізуді құптайды. Осы мақсатқа жету үшін көп жұмыс істеу керек. Осы жобаның көмегімен біз Қазақстанның энергия жүйелерін жаңғырту және шығындарды азайту жөніндегі күш-жігерін қолдаймыз. Еуропалық Одақтың тәжірибесі көрсеткендей, жасыл электр энергиясының үлкен көлемін біріктіру үшін өзара байланысты және заманауи желілер қажет. Біз осы мақсатқа жету үшін Қазақстанмен жұмыс істеп жатқанымызды мақтан тұтамыз», - деп атап өтті Еуропалық Одақтың Қазақстан Республикасындағы елшісі Алешка Симкич.

Германияның Астанадағы Елшілігінің уақытша сенімді өкілі Ульрих Кинне: «Германия осы және басқа да көптеген жобалармен Қазақстанды 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығы жолында қолдайды. Бакуде өткен 29-шы Тараптар конференциясында қол жеткізілген Халықаралық көміртегі нарықтары туралы келісім осы бағытта көптеген жаңа мүмкіндіктерді ашады».

Климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету жөніндегі іс-қимыл қоры – әртүрлі секторлардағы климаттың өзгеруіне қарсы іс-қимылды ынталандыратын жетекші платформа. 2012 жылы Германия, Дания, Ұлыбритания үкіметтері, Еуропалық Одақ мен Балалар инвестициялық қорының гранттық бағдарлама ретінде құрылған қор климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету жобаларына техникалық қолдау мен климаттық қаржыландыруды ұсынады.

«Ұлыбритания трансформациялық климаттық жобаларды жандандыруға ұмтылуда, сондықтан БҰҰДБ-ның Қазақстан үшін жобалық өтінімі Ұлыбритания мен басқа да серіктестер қолдайтын Климаттың өзгеруі салдарын жеңілдету жөніндегі іс-қимыл қорынан қаржыландыруға ие болғандығына қуаныштымыз. Жасыл трансформация жасыл электр энергиясын білдіреді, яғни бұл жобаның негізінде жатқан ХХІ ғасырдағы орнықты, энергия үнемдейтін желілер Қазақстанда декарбонизацияланған, әртараптандырылған және жаңғыртылған экономиканы дамыту үшін қажет», – деді Ұлыбританияның Қазақстандағы елшісі Кэти Лич.

Бұл бастама парниктік газдар (ПГ) шығарындыларын 15 пайызға және 2030 жылға қарай шартты түрде 25 пайызға қысқартуды көздейтін Қазақстанның жаңартылған ұлттық деңгейде айқындалатын салымын (ҰДАС) қолдауға арналған. Ол сондай-ақ энергия үнемдеу технологияларын дамытуға және электр энергиясын беру кезінде шығындарды азайтуға ықпал ете отырып, Қазақстан Республикасының энергия үнемдеу саласын дамытудың және энергия тиімділігін арттырудың 2023–2029 жылдарға арналған тұжырымдамасына сәйкес келеді. Бұл жоба климаттың өзгеруіне айтарлықтай үлес қосып, жанама түрде 114 миллион тоннадан астам CO₂ шығарындыларының алдын алады деп есептеледі.