QAZAQ GREEN. Германияның 2030 жылға қарай климаттық мақсаттарға жетуі енді шындыққа жанаспайды. Германия мақсатты түрде көміртексіздендіруге ұмтылуды жалғастыруда. Ең нашар көміртексіздендіру автомобиль көлігі саласында жүреді. Бұл туралы Deutsche Welle материалында айтылған.

«Жаман айтпай, жақсы жоқ». Германия 2023 жылы парниктік газдар шығарындыларын күрт, 10%-дан астамға азайтты. Енді 2030 жылға қарай Германияның климатты қорғау жөніндегі өршіл жоспарларына қол жеткізу алғаш рет шынайы болып көрінеді. Алайда, бұл жетістік ішінара өнеркәсіптік өндірістің төмендеуіне байланысты. Бірақ ішінара ғана. Көміртексіздендірудің жеделдеуін негізінен неміс электр энергетикасы қамтамасыз етті.

ГФР электр энергетикасы: азырақ көмір, көбірек ЖЭК

«Бұл, ең алдымен, жаңартылатын энергия көздерінің өте сәтті кеңеюіне байланысты», – деп атап өтті Федералды қоршаған ортаны қорғау департаментінің (Umweltbundesamt, UBA) басшысы Дирк Месснер (Dirk Messner) 15 наурызда Берлинде өткен жылы Германияда СО2 және басқа да парниктік газдар шығарындылары туралы баяндамаға түсініктеме бере отырып.

Ол еске салғандай, Украинада толыққанды соғыс басталғаннан кейін, көптеген адамдар бұл көмір мен басқа да қазба энергия көздерінің қайта өрлеуіне әкеледі деп алаңдады. «Бүгін біз бұлай болмағанын білеміз», – деді Дирк Месснер. Өткен жылы неміс электр энергетикасы эмиссияны 20%-дан астамға төмендетті, бірақ дәл осы сала атмосфераға климатқа зиянды газдардың көп мөлшерін шығарады.

UBA электр станциялары жергілікті қоңыр және импорттық тас көмірді «айтарлықтай аз» пайдаланғанын атап өтті. Сонымен бірге Германияда жел мен күн арқылы электр энергиясын өндіру айтарлықтай өсті. Нәтижесінде электр энергиясын өндірудегі жаңартылатын энергия көздерінің (ЖЭК) үлесі, бұрын хабарланғандай, 2023 жылы алғаш рет 50%-дан асты.

Энергияны көп қажет ететін салаларда өндірістің құлдырауы

Алайда, неміс экономикасының энергияны көп қажет ететін салалары тарапынан электр энергиясы мен жылуға сұраныстың төмендеуі де маңызды рөл атқарды, ведомство «конъюнктураның қолайсыз дамуынан» (өткен жылы Германияның ЖІӨ шамалы, бірақ азайды) және «жоғары өндірістік шығындардан» туындаған өнеркәсіптік өндірістің төмендеуін атап өтті.

Мұны ГФР экономика және климатты қорғау министрі Роберт Хабек те атап өтті. UBA парниктік газдар шығарындыларын азайту туралы есебіне түсініктеме бере отырып, онда «жарық пен көлеңке» бар екенін және 2023 жылғы деректер «бұл витринада көрсетілетін нәрсе емес» екенін мойындады. Қалай болғанда да, индустриалды сектордың шығарындылары өткен жылы 7,7%-ға төмендеді және бұл өндірістің құлдырауымен ғана емес, сонымен қатар қазір саны артып келе жатқан неміс индустриалды компанияларының әр түрлі өндірістік процестерін мақсатты көміртексіздендіруімен байланысты болды.

Математикалық модельдер көрсеткендей: климаттық мақсаттар қол жетерлік

Қалай болғанда да, 1990 жылы Германияның бірігуінен кейінгі шығарындылардың ең күрт төмендеуі математикалық модельдер алғаш рет Германияда жарияланған климатты қорғау мақсаттарының қолжетімділігін көрсетті. Аралық мақсат – 2030 жылға қарай климат бейтараптығы жолында парниктік газдар шығарындыларын 1990 жылмен салыстырғанда 65%-ға азайту. UBA алдыңғы есебіндегі есептеулер 49% төмендеу ықтималдығын көрсетті. 2023 жылдың қорытындысы бойынша модельдеу 64%-ға жетті.

Сондықтан UBA басшысы Дирк Месснер «2030 жылға қарай ұлттық климаттық мақсаттарға жету мүмкіндігін оптимизммен бағалайды» деп сендірді. Ал экономика және климатты қорғау министрі Роберт Хабек «Германия алғаш рет қажетті бағытқа шыққанын» атап өтіп, бұл ретте мақсаттар экономиканы сауықтыру жағдайында қол жеткізілетінін көрсетті. Өйткені, математикалық модельдер алдағы жылдары ГФР ЖІӨ көлемінің тұрақты, бірақ өте жоғары өсуінен туындайды.

Автомобиль көлігі әлі де артта қалуда

Энергетика және өнеркәсіппен қатар, шығарындыларды азайту жөніндегі секторлық мақсаттар өткен жылы ауыл шаруашылығы мен қоқысты қайта өңдеу салалары да орындады, тіпті асыра орындады. Жылжымайтын мүлік секторы жылу оқшаулау, тұрғын үй, кеңсе және өнеркәсіптік ғимараттардың энергия тиімділігін арттыру және жылу сорғыларын енгізу арқылы эмиссияны 7,5%-ға төмендете алды, бірақ ол қазір онша көп болмаса да, жыл сайынғы нормадан асып түсті.

Осылайша, көміртексіздендіру бойынша ең нашар жағдай Германияда көлік саласында қала береді, онда эмиссия бір жыл ішінде 1,2%-ға төмендегенімен, нормадан әлдеқайда жоғары болды. Алайда, бұл климатты қорғаудың тиімді шараларына байланысты емес, экономикалық құлдырау жағдайында жүк тасымалының төмендеуіне байланысты деп атап өтті UBA. Бұл ретте өткен жылы жеңіл автокөліктердің қозғалыс қарқындылығы тіпті аздап өсті. Өткен жылы Германияның жолдарына шыққан жаңа электромобильдер эмиссияның төмендеуіне «сәл ғана» ықпал етті, деп атап өтілді қоршаған ортаны қорғау ведомствосының хабарламасында.

Украинадағы соғыс аясында Германиядағы көміртексіздендіру

Осылайша, Германия мақсатты түрде көміртексіздендіруге ұмтылуды жалғастыруда, басқаша айтқанда - елде табиғи газды, мұнайды және әсіресе көмірді тұтынудың тұрақты төмендеуі және 2023 жылдың қорытындысы бойынша барлық секторларда болмаса да, айтарлықтай прогреске қол жеткізді, сондықтан оның 2030 жылға арналған климаттық мақсаттары енді қолжетімсіз болып көрінбейді.

Басқа мәселе – Ресейдің Украинадағы соғысы парниктік газдардың үлкен шығарындыларына әкелетін жағдайда бұл күш-жігердің барлығы Еуропадағы CO2 эмиссиясының нақты төмендеуіне ықпал ете ме? Алайда, Германия үшін бұл көптеген басқа елдер сияқты климатты қорғаудың жаһандық күн тәртібінде қабылдаған мақсаттары мен міндеттемелерінен бас тартуға себеп емес.