QAZAQ GREEN. Бразилия 2023 жылдың қорытындысы бойынша «Үлкен жиырмалық» елдері арасында электр генерациясы құрылымындағы ЖЭК үлесі бойынша көшбасшы болды: елдегі жел, күн, гидроэлектр станциялардың үлесі электр энергиясын өндіруден 89% құрады, ал G20 бойынша бұл көрсеткіш орташа есеппен 29% құрады, деп хабарлайды Global Energy Prize Ember деректеріне сілтеме жасап.

2023 жылы өндірістің 60%-ын қамтамасыз еткен гидроэлектр станциялар Бразилия электр энергетикасының «басты жотасы» болып қала береді. Бразилияда ГЭС-тің үш үлкен каскады бар: Парана өзеніндегі ГЭС каскады, оның құрамына ұзақ уақыт бойы әлемдегі ең үлкен болған қуаты 14 гигаваттық (ГВТ) Итайпу ГЭС кіреді; Сан-Паулу штатында орналасқан Тиете өзеніндегі ГЭС каскады, онда гидроэлектр станциялар тек энергиямен қамтамасыз ету үшін ғана емес, сонымен қатар су тасқынын азайту және кеме қатынасы үшін жағдайларды қамтамасыз ету үшін пайдаланылады; ақырында, жасанды су қоймаларын жабдықтауды қажет етпейтін, негізінен төмен қысымды арналы гидроэлектр станциялардан тұратын Мадейра өзеніндегі ГЭС каскады.

2023 жылдың соңына қарай бразилиялық ГЭС-тің белгіленген қуаты 110 гигаватт (ГВт) болды, бұл Ресейдің бірыңғай электр жүйесіндегі (БЭЖ) барлық жұмыс істеп тұрған электр станциялары қуатының жартысынан астамын (248,2 ГВт) құрады. Бұл ретте елде жел және күн генерациясының инфрақұрылымы қарқынды дамып келеді. ЖЭК жөніндегі халықаралық агенттіктің (IRENA) мәліметтері бойынша, Бразилияда жел және күн қондырғыларының жалпы қуаты 2014 жылғы 5 ГВт-тан 2023 жылы 67 ГВт-қа дейін өсті, ал олардың электр генерациялау құрылымындағы үлесі 2%-дан 21%-ға дейін өсті (ГЭС үлесі сол кезеңде 63%-дан 60%-ға дейін төмендеді). ЖЭК дамуына технологиялардың арзандауы себепші болды. IRENA бағалауы бойынша, 2014-2022 жылдар аралығында жел генераторларын енгізудің орташа әлемдік құны 67%-ға, бір киловатт қуатқа 876 АҚШ долларына дейін, ал жердегі жел қондырғылары 37%-ға, бір киловатт қуатқа 1274 АҚШ долларына дейін төмендеді (кейінгі бағалау жоқ).

Күн және жел генераторларынан басқа, Бразилияда ауылшаруашылық және өндірістік қалдықтарды шикізат ретінде пайдаланатын бірнеше ондаған биомасса қондырғылары бар. Ember деректері бойынша, 2023 жылы электр энергиясын өндірудің жалпы құрылымында осындай электр станцияларының үлесі 8% құрады. Төмен көміртекті көздердің қатарына сәйкесінше 1982 және 2000 жылдары пайдалануға берілген жалпы таза қуаты 1,9 ГВт болатын екі «Ангра» атом электр станциясының реакторлары жатады.

2023 жылы Бразилияда төмен көміртекті генерацияның жалпы үлесі 91% құрады (атом реакторларын ескере отырып), ал «Үлкен жиырмалық» елдерінде – «небәрі» 41%. Бұл Бразилияның өткен жылдың қорытындысы бойынша электр энергетикасы шығарындыларын үнемдеуде көшбасшы болғанын түсіндіреді. Егер G20 елдерінде 2023 жылы бір электр энергиясын тұтынушыға орта есеппен 2,42 тонна көмірқышқыл газы шығарылса, Бразилияда бұл шама 330 кг болды.